Nauczyciel ma codzienny kontakt z dzieckiem i pełni szczególną rolę w jego świadomości. Dotyczy to zwłaszcza klas początkowych. To właśnie do nauczyciela należy stawianie dziecku zadań, dobór stopnia trudności i ocena ich wykonania. Ma to wpływ na przebieg procesu uczenia się i motywację dziecka do nauki. Nauczyciel obserwuje na bieżąco trudności dziecka podczas jego samodzielnej pracy w szkole. Obserwacje te są źródłem niezwykle cennych informacji, które powinny być wykorzystywane w planowaniu zindywidualizowanego sposobu nauczania i oceniania dziecka. Niewątpliwie nie jest to łatwe i wymaga od nauczyciela znacznego wysiłku i szeregu działań:

  1. Dla dziecka z trudnościami musi przygotować odpowiednie zadania.
  2. Musi zadbać, aby uczeń, który szybko pracuje nie nudził się.
  3. Podczas lekcji wygospodarowuje trochę czasu indywidualnego dla każdego ucznia.
  4. Musi przemyśleć sposób oceniania dziecka mającego trudności.
  5. Powinien wyjaśnić klasie, dlaczego zajmuje się tym dzieckiem w sposób szczególny i spowodować, aby dzieci zaakceptowały tę sytuację.

Wszystko to powinien uczynić w taki sposób, aby dziecko nie odczuło nadmiernie swojej odmienności i nie poczuło się wyizolowane ze społeczności klasowej.

Podczas oceniania dzieci mających trudności w nauce, nauczyciel powinien wykazać się dużym wyczuciem i elastycznością, brać pod uwagę możliwości dziecka, jego aktualny stan emocjonalny i sytuację życiową. Ocena ma służyć informowaniu dziecka o postępach, jakie czyni i motywowaniu go do dalszej pracy. Jeżeli rzeczywiście spełnia te funkcje, to znaczy, że nauczyciel wybrał dobry dla danego ucznia sposób oceniania. Natomiast, jeśli dziecko odbiera ocenę jako karę za błędy, których nie było w stanie uniknąć, to jest to sygnał, że zasady te nauczyciel powinien zrewidować. Zindywidualizowany sposób pracy z dziećmi mającymi trudności nauczyciel powinien już wprowadzić na samym początku nauki szkolnej. Wtedy dzieci przyjmą to jako coś naturalnego i oczywistego. Nauczyciel, który rozumie specyficzne problemy dzieci, zwykle potrafi dojrzeć także potrzeby innych uczniów. Jeżeli uczniowie zgłaszają uwagi typu "pani jest niesprawiedliwa", ponieważ niektóre dzieci mają łatwiejsze zadania a niektóre trudniejsze, argumentuje, że każdy w pewnych dziedzinach jest lepszy a w niektórych gorszy, każdy potrzebuje czasem pomocy i może liczyć na taką pomoc ze strony nauczyciela.

Program wychowania "Przezwyciężanie zaburzeń emocjonalnych w pracy z dzieckiem nadpobudliwym i zahamowanym" napisałam z myślą o dzieciach nadpobudliwych, sprawiających duże kłopoty wychowawcze, dla których bardzo trudno jest dobrać odpowiedni sposób prowadzenia zajęć. Zajęcia są opracowane kompleksowo i elastycznie, w integracji z programami nauczania. Mogą być prowadzone w różnych klasach i zróżnicowanych środowiskach. Ćwiczenia wykorzystują spontaniczną aktywność dziecka, potrzebę eksperymentowania i zabawy. Program wychowuje, aktywizuje, uczy współdziałania z rówieśnikami i nauczycielem, kształtuje poczucie odpowiedzialności, rozwija zdolności ruchowe, umysłowe, interpersonalne, pomaga docenić znaczenie przyjaźni, tolerancji i dobroci. Na uwagę zasługuje także zaproponowany przeze mnie system motywacyjny oparty na "Odznakach Królestwa Zwierząt". Kontakt z przyrodą daje dzieciom bardzo dużo radości i zadowolenia. Mądrość przyrody jest przeciwstawiona agresywnym wzorcom komunikacji międzyludzkiej, którymi przepełnione są współczesne media a postacie zwierząt stanowią wzór do naśladowania i zachętę do pracy nad sobą. Program daje duże możliwości do rozwoju inteligencji emocjonalnej niezwykle ważnej w funkcjonowaniu młodego a potem dorosłego człowieka. Tworząc system motywacyjny, dobrałam obszary umiejętności w taki sposób, aby były zróżnicowane tematycznie. Dzieci mają różne uzdolnienia i możliwości, ale każde chce być w czymś dobre. System motywacyjny ma im to umożliwić. Każde dziecko powinno mieć szansę zaistnienia w jakiejś swojej ulubionej dziedzinie. System motywacyjny ma dawać możliwość odniesienia sukcesu, zachęcać do doskonalenia się w różnych sferach, a przede wszystkim motywować do pracy nad sobą.

System motywacyjny - Odznaki Królestwa Zwierząt
Razem raźniej a więc dbajmy wzajemnie o siebie.

Odznaki - zobacz (plik pdf 1 MB)


Symptomy zdolności dzieci

Wiek szkolny to czas rozkwitu zdolności intelektualnych. W tym czasie ważny jest także rozwój emocjonalny.

Cechy, które mogą świadczyć o dużym potencjale ucznia to:

  • Duża łatwość zapamiętywania i uczenia się nowych rzeczy.
  • Szybkie rozumienie poleceń i zadań
  • Zainteresowanie światem, zadawanie dużej ilości pytań.
  • Bystrość obserwacji i spostrzegawczość.
  • Umiejętność skupienia uwagi przez dłuższy czas, jeżeli coś dziecko interesuje.
  • Ciekawe, oryginalne pomysły i bogata wyobraźnia.
  • Wymyślanie nowych zabaw, opowiadań, zdarzeń.
  • Wykonywanie zadań umysłowych z przyjemnością.

Właściwości te należy pielęgnować i rozwijać w czasie nauki dziecka.


12 zasad dorosłych do przekazania dzieciom

  1. Ucz się kochać dzieci bezinteresowną miłością.
  2. Ofiaruj dzieciom, chociaż trochę czasu każdego dnia.
  3. Buduj w oczach dzieci autorytet.
  4. Okazuj dzieciom zaufanie.
  5. Staraj się rozumieć świat dzieci.
  6. Buduj przyjaźń z dziećmi.
  7. Wychowuj dzieci do życia w wolności.
  8. Wprowadzaj dzieci w życie duchowe.
  9. Ofiaruj dzieciom zasady życia rodzinnego.
  10. Uszanuj trud pracy dzieci.
  11. Naucz dzieci sztuki zmagania się z trudnościami.
  12. Pomóż dzieciom odkryć radość życia.

Alfabet wychowawcy terapeuty

  • Akceptuj swoje dziecko.
  • Bądź dla niego oparciem.
  • Chwal go za każdy wysiłek.
  • Daj mu poczucie miłości i bezpieczeństwa.
  • Eliminuj powoli i rozsądnie niepożądane zachowania.
  • Formułuj precyzyjnie wymagania.
  • Gospodaruj efektywnie jego czasem.
  • Hamuj jego agresję poprzez rozładowanie niekorzystnych emocji.
  • Interesuj się jego osobą.
  • Jesteś jego przewodnikiem po świecie chaosu.
  • Kieruj wszechstronnie jego rozwojem.
  • Licz się z jego odmiennym zachowaniem.
  • Łagodź stresy i cierpienie.
  • Miej cierpliwość.
  • Nie pozwól sobie na zwątpienie.
  • Okazuj mu zaufanie.
  • Pokaż, że jesteś jego przyjacielem.
  • Rozwijaj w nim jego umiejętności.
  • Słuchaj uważnie "bicia jego serca".
  • Troszcz się o niego.
  • Ukazuj mu jego miejsce w nieznanym świecie.
  • Wierz w efekt pracy z dzieckiem.
  • Y - niewiadoma - bądź na nią przygotowany.
  • Zachęcaj go do dalszej pracy.


Od rodziców do rodziców

  1. Kochaj, ale wymagaj.
  2. Okazuj dziecku swoje uczucia.
  3. Przekazuj dziecku pozytywne informacje o nim (pochodzące od ciebie i osób trzecich)
  4. Dostrzegaj wszystkie osiągnięcia dziecka, nawet bardzo drobne.
  5. Doceniaj nawet niedokończone dzieło dziecka.
  6. Zanim skrytykujesz, pozwól dziecku wyjaśnić.
  7. Zachowaj umiar w udzieleniu pomocy przy odrabianiu lekcji.
  8. Przerzuć na dziecko odpowiedzialność za jego naukę.
  9. Pozwól dziecku podejmować decyzje o dodatkowych zajęciach i innych sprawach.
  10. Pozwól dziecku wybrać kierunek rozwoju i wspieraj je w tym.
  11. Pozwól dziecku poczuć jego sukces.
  12. Pokaż dziecku korzyści płynące ze spróbowania swoich sił w nowej dziedzinie - i nie naciskaj dłużej.
  13. Okazuj dziecku swoją wiarę w jego sukces.
  14. Nie stawiaj poprzeczki na miarę własnych ambicji.
  15. Zaufaj dziecku i okazuj mu to zaufanie.
  16. Naucz się rozmawiać z dzieckiem.
  17. Naucz się słuchać dziecka.
  18. Nie monologuj.
  19. Rozmawiaj z dzieckiem wtedy, gdy panujesz nad swoimi emocjami.
  20. Nie obarczaj dziecka poczuciem winy.
  21. Wyszukuj pozytywy w każdej sytuacji.
  22. Okazuj zainteresowanie zamiast kontrolować.
  23. Nie mów "nigdy", "wszystko" i "zawsze".


Powyższy "katalog rodzicielskich zachowań" opracowali sami rodzice w trakcie kursów "Szkoła dla rodziców" zorganizowanych przez Oddział Warszawski PTD.

Jak radzić sobie z napadami złości u dzieci
Warto pamiętać, że podczas napadów złości i gniewu u przedszkolaków, dorosły powinien:

  • Kontynuować swoje zajęcia przez cały czas trwania wybuchu złości.
  • Nie strofować, nie krzyczeć ani nie próbować robić tego, co robi dziecko. Dorosły jest wzorem do naśladowania. Jeśli dziecko przerwało swoim wybuchem złości rozmowę dorosłych, należy powrócić do rozmowy.
  • Kiedy płacz dziecka ucichnie należy zaproponować zabawę lub wyjście na spacer, tak jakby nic się nie stało.
  • Dorosły nie powinien ustępować nawet choćby był bardzo zmęczony atakiem złości dziecka.
  • Należy wytłumaczyć dziecku, że otoczenie jest bardzo zmęczone jego krzykiem.
  • Można zaprowadzić dziecko do drugiego otwartego pomieszczenia i postawić sprawę jasno, iż będzie     mogło wrócić, gdy się uspokoi.
  • Trzeba wiedzieć, że w takiej sytuacji dziecko płacze, gdyż wie, że w ten sposób najłatwiej mu będzie     wymusić na dorosłym to, co chce.
  • Dorosły powinien być stanowczy. Jego „nie” ma znaczyć „nie” nawet wtedy, gdy są goście, gdy jest     zmęczony lub jest poza domem.

Wybuchy złości znikną wraz z wiekiem, gdy dziecko od najmłodszych lat będzie wdrażane do respektowania granic. Należy pamiętać, że choćby było nam przykro, ustępowanie w takiej sytuacji nie jest wskazane. Kiedy dziecko zobaczy, że nieugięcie trwamy w naszym postępowaniu, natychmiast zrozumie, że swoim zachowaniem nie tylko nic nie zyska, ale traci czas zabawy i radości. W ten sposób pomagamy dziecku wydorośleć i jak najlepiej ukształtować jego osobowość a sami będziemy przebywać w towarzystwie, w którym miło jest spędzać czas.


Integracja w przedszkolu

Edukacja dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych i ich integracja w grupie przedszkolnej musi być prowadzona w sposób przemyślany. Dzieci nadruchliwe muszą mieć spokojne miejsce do pracy - stosownie do potrzeb. Powinny siedzieć obok innych dzieci, które dają pozytywny przykład. Zajęcia muszą być dobrze zorganizowane i przewidywalne. W trakcie wykonywania pracy wskazane jest odwoływanie się do różnych technik, aby przyciągnąć uwagę dziecka. Modyfikowane są propozycje dydaktyczne a dla dziecka nadruchliwego „mało” oznacza „dużo”. Podczas mojej pracy dążę do tego, aby ćwiczenia wymagające ogromnego skupienia mieszane były z takimi, które wymagają skupienia uwagi tylko w niewielkim stopniu. Aby poprawić skupienie uwagi opartej na percepcji słuchowej, odwołuję się do obrazu prostego bądź skomplikowanego. Podczas czekania na swoją kolej wyznaczam dziecku czynność ruchową bądź werbalną, lub proszę by skończyło czynność wcześniej podjętą, lecz niezakończoną. Każdego dnia staram się, aby zajęcia przebiegały jak najlepiej i przyniosły największą korzyść edukacyjno-wychowawczą, uwzględniam preferencje dziecka, proponuję ćwiczenia, które je najbardziej interesują. Zapewniam częsty odpoczynek, chwalę dziecko, kiedy uda mu się coś osiągnąć, dodaję otuchy, kiedy popełni błąd.

Małe dziecko poznaje i uczy się świata spontanicznie, wykorzystując dotyk i ruch. Te dwa zmysły są dla niego źródłem wiedzy o świecie. Dzięki nim poznaje kształt, wielkość, strukturę, konsystencję, twardość, położenie w przestrzeni otaczających go ludzi i przedmiotów. Poprzez dotyk różnicuje i rozpoznaje materię: twarde czy miękkie, zimne czy ciepłe, miękkie czy twarde, długie czy krótkie, szorstkie czy delikatne, szerokie czy wąskie. Dzieci uwielbiają badać świat. Doznania te wzmocnione są, sprecyzowane informacją odbieraną za pomocą wzroku.

Warto też zwrócić uwagę, że podczas pracy z dzieckiem ważne są: uczenie przez działanie – dzieci zdobywają wiedzę i praktyczne umiejętności poprzez własną aktywność w dobrze zorganizowanym otoczeniu przy współpracy z nauczycielem; samodzielność – dzieci swobodnie wybierają rodzaj, miejsce, czas, formę pracy przy zachowaniu reguł współżycia społecznego, rozwijają indywidualne uzdolnienia i uczą się oceniać swoje umiejętności; koncentracja – dzieci ćwiczą dokładność i wytrwałość przy wykonywaniu konkretnych zadań; lekcja ciszy – dzieci uczą się współpracować w cichych zajęciach indywidualnych i grupowych; porządek – dzieci zdobywają umiejętności respektowania zasad porządku w otoczeniu i w swoim działaniu; społeczne reguły – grupa zróżnicowana wiekowo sprzyja wymianie wzajemnych zdolności i umiejętności, dzieci uczą się postępować tak, aby nie tylko im, ale i z nimi było dobrze; obserwacja – nauczyciel z szacunkiem i uwagą obserwuje postępy i trudności dziecka, jest dla niego przewodnikiem po świecie; indywidualny tok rozwoju – każde dziecko jest serdecznie przyjęte, znajduje uwagę i indywidualną opiekę u nauczyciela, pracuje według własnego tempa i możliwości, podejmuje zadania, do których jest już gotowe.

Dziecko w wieku przedszkolnym to bardzo skomplikowana osoba. Z jednej strony naśladowca a z drugiej twórca. To znów obserwator i działacz jednocześnie. Odtwarza, tworzy, ale też burzy lub wręcz podejmuje działania destrukcyjne. Jest w ciągłym ruchu, ale też potrafi być doskonale skupione. Potrafi być radosne, szczęśliwe lub też rozdzierająco rozpacza często można powiedzieć z błahego powodu. Opisać takie dziecko jest bardzo trudno, ponieważ dużo w nim skrajności, sprzeczności, zmienności. Przedszkolak nie potrafi markować i tłumić uczuć. Znajdują one wyraz w zachowaniu, są widoczne w ruchach, gestach, okrzykach i słowach. Emocje szybko powstają, ale równie szybko wygasają lub przekształcają się w inne. Stopniowo dziecko staje się osobą zdolną do przeżywania uczuć głębszych i coraz bardziej świadomych.
Podstawową formą aktywności dziecka jest zabawa. Przybiera ona różne formy. Często na kształt pracy dorosłego człowieka. Dziecko uczy się czynności dnia codziennego, aby osiągnąć zaradność i niezależność. Poznaje otoczenie wszystkimi zmysłami a także duszą. Dziecko cechuje duża wrażliwość spostrzeżeniowa, lecz nie potrafi ono przeprowadzić samodzielnie analizy tego, co uważa. Spostrzega globalnie, zwracając uwagę przede wszystkim na cechy łatwo uchwytne np. niezwykły kształt, dźwięk, barwa. Spostrzeganie dziecka ma ścisły związek z działaniem. W wieku przedszkolnym rozwija się umiejętność nazywania barw i ich odcieni. Dziecko najpierw rozróżnia barwy, a potem uczy się poprawnego ich nazywania. Uwaga małego dziecka – dziecka w wieku przedszkolnym jest głównie mimowolna.
Dzieci często zmieniają przedmiot swojego zainteresowania, trzeba je mobilizować, aby doprowadziły pracę do końca. Na przeważającej aktywności jednego rodzaju skupiają się od 15 do 30 minut. Mowa dziecka w okresie przedszkolnym intensywnie rozwija się. Dobrze zorganizowana grupa działa w tym zakresie niezwykle stymulująco.. Myślenie dziecka wieku przedszkolnego ma głównie charakter konkretno – wyobrażeniowy, jest związany z działaniami praktycznymi. Powoli dziecko odrywa się od kontekstu sytuacyjnego, ale z praktyki szkolnej wiem, jak trudne jest to zagadnienie. Pod koniec okresu przedszkolnego dziecko powinno rozumieć zasadę zachowania stałości w odniesieniu do masy substancji i przygotowywać się do rozumienia stałości w odniesieniu do ciężaru i objętości. Znajomość tych właściwości wykorzystywana jest do oceny dojrzałości szkolnej. Dzieci małe nie mają jeszcze wykształconego myślenia przyczynowo –skutkowego. Ta właściwość przejawia się około piątego roku życia.

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Nowe zasady dotyczące cookies

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

Zmiana ustawień w popularnych przeglądarkach

Internet Explorer 9.0

Z menu przeglądarki (prawy górny róg): Narzędzia > Opcje Internetowe > Prywatność, przycisk Witryny. Suwakiem ustawiamy poziom, zmianę zatwierdzamy przyciskiem OK.

(Więcej na stronie o przeglądarce Internet Explorer)

Mozilla Firefox

Z menu przeglądarki: Narzędzia > Opcje > Prywatność. Uaktywnić pole Program Firefox: „będzie używał ustawień użytkownika”.
O ciasteczkach (cookies) decyduje zaklikanie – bądź nie – pozycji Akceptuj ciasteczka.
(Więcej na stronie o przeglądarce Mozilla Firefox)

Google Chrome

Trzeba kliknąć na menu (w prawym górnym rogu), zakładka Ustawienia > Pokaż ustawienia zaawansowane. W sekcji „Prywatność” trzeba kliknąć przycisk Ustawienia treści. W sekcji „Pliki cookie” można zmienić następujące ustawienia plików cookie:
Usuwanie plików cookie
Domyślne blokowanie plików cookie
Domyślne zezwalanie na pliki cookie
Domyślne zachowywanie plików cookie i danych stron do zamknięcia przeglądarki
Określanie wyjątków dla plików cookie z konkretnych witryn lub domen
(Więcej na stronie o przeglądarce Chrome)

Opera

Z menu przeglądarki: Narzędzie > Preferencje > Zaawansowane.
O ciasteczkach decyduje zaznaczenie – bądź nie – pozycji Ciasteczka.
(Więcej na stronie o przeglądarce Opera)

Safari

W menu rozwijanym Safari trzeba wybrać Preferencje i kliknąć ikonę Bezpieczeństwo. Tu wybiera się poziom bezpieczeństwa w obszarze ,,Akceptuj pliki cookie”.
(Więcej na stronie o przeglądarce Safari)